17. 12. 2010

Vikend van grada: Tara, planina večne lepote

Nadaleko poznata oaza netaknute prirode krije još neke tajne u sebi. otkrijte ih zajedno s nama...

Piše: Oliver ĆURČIĆ

URBANE LEGENDE

O planini Tari uvek se s poštovanjem govorilo kao o mestu večne lepote i predelu o kome postoje brojne legende. Najpoznatija je ona o tome kako je Tara dobila ime. Nekada davno, dobri bog Tar hodao je svetom u potrazi za najlepšim mestom koje bi postalo njegov dom. Jednoga dana ugleda planinu ukrašenu retkim drvećem, opkoljenu kanjonom i prošaranu brojnim livadama. Opčinjen lepotom odabra planinu za svoje odredište, a planina, ponosna na svog novog stanara, prozva se njegovim imenom.

KAKO STIĆI

Planina Tara nalazi se na krajnjem zapadu Srbije, na oko 180 kilometara od Beograda. Do nje je najlakše doći automobilom preko Valjeva i Bajine Bašte. Ukoliko nemate sopstveno vozilo, iz Beograda do Tare možete putovati autobusom koji saobraća tri puta dnevno. Začeci turizma na Tari vezuju se za sam početak 20. veka. Prvi smeštajni objekat na njoj izgradio je iguman obližnjeg manastira Rača u periodu između dva svetska rata, u neposrednoj blizini današnjih Kaluđerskih Bara. Gosti su pristizali vozom, čuvenim ćirom do sela Kremna, a onda su preostalih 10 kilometara prevaljivali konjskom zapregom. U tom periodu, tačnije, 1935. godine, zida se i manje oporavilište koje je kasnije pretvoreno u hotel Tara.

Centar turizma na Tari nalazi se u naselju Kaluđerske Bare. Od Bajine Bašte udaljeno je 16 kilometara, koliko ima i do čuvene Mokre Gore. Naselje obuhvata jugoistočni deo Tare koji se nalazi na 1.059 metara nadmorske visine. Ovu oblast krase brojna stabla crnog i belog bora, hoteli i prelepe vile. Da biste makar delimično upoznali Taru, morate da odvojite bar dva dana za posetu ovoj planini. Preporučujemo vam da smeštaj potražite na lokaciji Kaluđerskih Bara koja je odlično povezana sa svim turističkim atrakcijama koje Tara pruža.   U neposrednoj blizini vile „Tara lux"  nalazi se  poznati restoran nacionalne kuhinje „Kurta". Bogat meni i sjajna hrana, kao i nadaleko poznata „Tarska ljuta rakija" .

GDE ODSESTI

Mogućnosti za smeštaj su brojne. Ukoliko volite luksuzan i autentičan smeštaj, preporučujemo apartmane Zeleni čardaci. Smešteni su na malom cvetnom proplanku i okruženi stoletnim četinarima i bistrim potocima. Kompleks čini više objekata izgrađenih u kombinaciji kamen-drvo, dok je njihova unutrašnjost savremeno i komforno opremljena. Kaluđerske Bare nude i smeštaj u brojnim hotelima, od kojih je najpoznatiji Omorika. Gostima su na raspolaganju srednje žalosno opremljene sobe, odličan zatvoren bazen, sauna, a cene smeštaja za narednu sezonu kreću se od 2.200 do 3.000 dinara po osobi (za dvokrevetnu sobu). Nedaleko od hotela Omorika nalazi se i veoma atraktivna vila Tara lux. U prizemlju objekta je i dobar etno restoran, idealno mesto za romantičnu večeru pored kamina. Vila raspolaže apartmanima i sobama, a cena za pun pansion u dvokrevetnoj sobi je 2.000 dinara po osobi.

JAHANJE

U prošlosti se bez konja na Tari teško živelo. Ukoliko se htelo ići na pazar u Bajinu Baštu, do Užica ili Višegrada u Bosni, morala se posedovati dobra konjska štala sa bar jednim konjem. Ali, vremena su se odavno promenila i konjanici su postali prava retkost. Zahvaljujući inicijativi JP Nacionalni park Tara, ovde se mogu ponovo videti i uzjahati konji, na veliko zadovoljstvo brojnih turista, a naročito dece. U neposrednoj blizini naselja, pored manastira Srpskih svetitelja, nalazi se ergela konja i Konjički klub Dora. Ergela trenutno ima 14 grla, a čas iznajmljivanja konja sa opremom košta 800 dinara.

ŽIVI FOSIL LEDENOG DOBA

Uputite li se u pravcu Mitrovca, na nepunih pet kilometara od Kaluđerskih Bara nalazi se naselje Šljivovica. Nastanjenu pretežno seoskim stanovništvom, Šljivovicu u poslednje vreme pohode i sve brojniji turisti vikendaši. U neposrednoj blizini naselja nalaze se Hajdučka česma i jezerce Jarevac, atraktivne izletničke destinacije, koje svake godine posećuje sve veći broj ljubitelja prirode. Dalji put dovodi nas do Mitrovca, popularnog odredišta beogradskih osnovaca koji ovde imaju svoje odmaralište, i mnogih planinara kojima je Mitrovac polazište za brojne avanture u okruženju. Okolina Mitrovca inače je svetski poznata kao stanište najlepšeg evropskog četinara, čuvene Pančićeve omorike. Omorika je nekada davno naseljavala sve kontinente, ali se posle ledenog doba zadržala samo na lokalitetu okuke Drine između Bajine Bašte i Višegrada. Zato predstavlja tercijarni relikt, „živi fosil ledenog doba". Davne 1855. godine Josif Pančić čuo je priču o čudnom drvetu koje nije ni jela ni smrča, a koje se svojom lepotom izdvaja od ostalih četinara. Krenuo je tragom te priče, ali sve do 1875. godine ova omorika krila se od slavnog istraživača. Njeno otkriće donelo mu je svetsku slavu, a Josif Pančić je 1888. sahranjen u sanduku načinjenom baš od te omorike, na vrhu Kopaonika koji po njemu nosi i ime - Pančićev vrh.

NESUĐENI OLIWOOD

Put nas od Mitrovca vodi dalje do jezera Zaovine. Do pre tridesetak godine Zaovine su bile zaboravljeno mesto negde na kraju Tare. Brojne proplanke, šume i udoline poznavali su samo pravi zaljubljenici u Taru, ali nedavno se sve promenilo. Stigli su brojni inženjeri iz Japana i počela je da se stvara prva reverzibilna hidroelektrana u Evropi i prelepo jezero u Zaovinama. Danas teško možete zamisliti da je jezero odnedavno tu - izgleda kao da se stopilo s prirodom. Zaovine su poznate i po jednom svom slavnom stanovniku, pevaču Oliveru Mandiću. Oliver je na ivici jezera počeo izgradnju svog čuvenog Oliwooda, ali gradnja, evo, traje već 20 godina. Njegova ideja bila je da se stvori takvo mesto gde bi se umetnici družili i dobijali inspiraciju za neka nova dela.

NAJSKROVITIJA SRPSKA PLANINA, ZVIJEZDA

Od Zaovina dalje nema pravog puta, postoje samo brojne staze i šumski putevi koji nas vode do najskrovitije srpske planine, Zvijezde. Zvijezda je prava kruna Nacionalnog parka Tara. U njenim brojnim specijalnim rezervatima nalaze se i poslednja staništa raznovrsnih tercijarnih biljnih vrsta, kao i mnogobrojnih retkih vrsta životinja.

Put od Zaovina vraća nas do Mitrovca, a ukoliko vam je kojim slučajem preostalo slobodnog vremena, obavezno posetite neki od vidikovaca u okolini. Najpoznatiji je Banjska stena koja se nalazi na 10 kilometara od Mitrovca. Put do nje je dobro obeležen, a izgubljeno vreme i napor opravdava nezaboravan pogled na jezero Perućac, kanjon Drine i Bosnu. Ispod vidikovca pa do same Drine spušta se Banjsko točilo, sipar koji je korišćen za transport drva s planine do reke. Balvani su otiskivani niz točilo sve do splavišta, gde bi bili povezivani u splavove koje bi kasnije vešti splavari spuštali niz Drinu čak do Beograda.

Posetu Tari najbolje je završiti spuštanjem do same obale Drine i prelepog turističkog naselja Perućac. Od Mitrovca koji se nalazi na 1.100 metara nadmorske visine, posle 13 kilometara stižemo do Perućca koji je gotovo 900 metara niže.

Sve dodatne informacije o planini Tari i Nacionalnom parku Tara možete potražiti u novootvorenom Informativnom centru na Mitrovcu, a tu možete kupiti i brojne knjige, mape ili suvenire.

OBAVEZNO POSETITE NA TARI I U OKOLINI

Etno restoran Kačar - poznati etno restoran na Mitrovcu. Posetioci mogu probati brojne lokalne specijalitete i uživati u pravom ambijentu drvene kolibe.

Manastir Rača nalazi se na desetak kilometara od Kaluđerskih Bara, u pravcu Bajine Bašte. Prema predanju, izgradio ga je srpski kralj Dragutin. Vodi se kao najznačajnije kulturnoistorijsko dobro na području Nacionalnog parka Tara.

Sokolina i vidikovac Sokolarica nalaze se na 10 kilometara od Kaluđerskih Bara i odatle se pruža spektakularan pogled na kanjon reke Rače.

Kremna, legendarno selo, dom najvećih srpskih proroka - Tarabića.

Bajina Bašta, pogranični gradić na reci Drini.

Oceni ovaj članak

Komentari (1)